Türkçede Yahudilik, Yahudi gelenekleri ve bayramlar üzerine internette araştırma yapan herkesin er ya da geç karşısına çıkan bir site var: sevivon.com.
Adını Hanuka’da çevrilen dört yüzlü topaçtan alan site, Hahambaşılık Eğitim Komisyonu (HEGKOM) bünyesinde 2000’li yılların başlarından beri, yaklaşık 25 yıldır yayında.
İlk yıllarda Hahambaşılık’ın “Kültür ve Eğitim Bölümü” olarak çok daha basit bir yapıyla başlayan site, 2011 yazında ilk büyük yenilenmesini geçirmiş. Şalom Gazetesi’nin o tarihteki haberine göre video ve kütüphane bölümleri eklenmiş; Tora, Pesah Agadası, Pirke Avot, Megilat Ester ve Sidur gibi kitaplara buradan erişilebilir hâle gelmiş. O günden bu yana site bir kez daha güncellendi.
İçerik olarak turkyahudileri.com‘a kıyasla daha doyurucu bir kaynak. Ana sayfa kendini Yahudi takvimine göre güncelliyor; yaklaşan bayram ya da özel gün doğrudan en üstte karşılıyor. Bayramlar ve özel günler, yaşam döngüsü ve semboller, Yahudi evi, Yahudi felsefesi, Kabala, peraşa yorumları, Rabi Jonathan Sacks çevirileri, çocuklara yönelik bölüm, dua ve bayram kitapları gibi geniş bir içerik var. Peraşa bölümü özellikle düzenli takip edilebilecek nitelikte.
Yazım olarak site Türkiye Sefarad geleneğini izliyor.
İbranicedeki H harfleri çoğu zaman yazılmıyor: Havdala yerine Avdala, Haftara yerine Aftara.
Ch ve kh ile karşılanan kalın h sesleri ise doğrudan H olarak geçiyor; uluslararası yazımda Chanukkah olan bayram Türkçede Hanuka oluyor.
Bu, akademik transliterasyon kurallarına alışkın okur için ilk başta yabancı gelebilir, ama Türkiye’deki Yahudi cemaatinin kuşaklardır kullandığı yazım bu.
Hahambaşılık Eğitim Komisyonu’nun sitesi olduğu için dini perspektif baskın; akademik Yahudi Çalışmaları literatürü burada aranmıyor.
Kullanırken karşılaştığım tek ciddi sorun teknik. Site eski bir Joomla altyapısı üzerinde duruyor ve sayfa adresleri şöyle açılıyor:
https://sevivon.com/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=53&Itemid=113Şavuot sayfasının da, peraşa yorumlarının da, takvim sayfasının da URL’si bu mantıkta. Adres çubuğuna baktığınızda hangi sayfada olduğunuzu anlamak mümkün değil. Site haritasını kafada tutmak, kaydettiğiniz bir bağlantıya geri dönmek, başkasıyla link paylaşmak zorlaşıyor. İçeriği zayıflatan bir mesele değil ama düzenli kullanımda biriken bir yorgunluk yaratıyor.
Kütüphane
Sevivon’un en değerli ama belki de en az bilinen bölümü Kütüphane. Burada Türkçeye kazandırılmış temel Yahudi metinleri ücretsiz olarak indirilebiliyor.
Küçük bir teknik not: Sevivon.com sitesindeki dosyaların bir kısmı ZIP olarak sıkıştırılmış (Sidur, Tora’nın dört kitabı, Resimli Tora). Doğrudan açılmadıkları için bilgisayara indirip çıkartmak gerekiyor; özellikle telefondan bakanlar için biraz zahmetli olabiliyor. PDF’ler ise tarayıcıda anında açılıyor.
- Bayramlar Kitabım: Çocuklar için açıklamalı ve resimli bayramlar kitabı.
- Agada:Pesah gecesi Seder duaları, tercümesi ve uygulamaları.
- El Gid: Yahudi bir bireyin doğumundan ölümüne, hareket ve yaşam tarzını düzenleyen kuralları içeren kaynak.
- Emet Le Yaakov: Tora ve Yahudilik üzerine merak edilen pek çok konuda yol gösterici bir kitap.
- Megilat Ester: Purim bayramının hikâyesi, bu bayramda okunan bölüm, dualar, Türkçe okunuşları ve tercümeleri.
- Pirke Avot: İnsanın toplum içindeki davranışlarına dair bilgelerin sözlerini kapsayan kitap.
- Sidur: Tefila kitabı; tüm duaların İbranice okunuşu ve Türkçe anlamıyla.
- Tora: Yahudiliğin temel kitabının beş bölümü, okunuş, tercüme ve çeşitli din bilginlerinin yorumlarıyla.Bereşit, Şemot, Vayikra, Bamidbar, Devarim.
– Türkçe sözlük - Resimli Tora: Yahudiliğin temel kitabının bölüm özetlerini ve konularına göre tablolarını içeren kitap. (Siteden .zip dosyası bilgisayara indikten sonra hata veriyor. Dolayısıyla dosya açılmıyor.)
Yaşam ve Maneviyat
Sitenin daha tematik içerik sunan bölümlerinden biri “Yaşam ve Maneviyat”. Burada Yahudi düşüncesinin farklı alanlarına dair derlenmiş yazılar yer alıyor:
- Bilim ve Yahudilik
- Yahudilik Felsefesi
- Tora’nın Düşündürdükleri
- Kendini Geliştirmenin Yolları
- Günün Öğretisi
- Yaşanmış Hikayeler
- Mitsvalar
- Yahudi Mistisizmi – Kabala
- Rabi Lord Jonathan Sacks’dan Geleceğe Mektuplar
5786 / 2025-2026 Dini Bayramlar Takvimi
- Roş Aşana — 23-24 Eylül 2025
- Yom Kipur — 2 Ekim 2025
- Sukot — 7-8 Ekim 2025
- Oşana Raba — 13 Ekim 2025
- Şemini Hag Atseret — 14 Ekim 2025
- Simhat Tora — 15 Ekim 2025
- Hanuka — 15-22 Aralık 2025
- Tu Bişvat — 2 Şubat 2026
- Purim — 3-4 Mart 2026
- Pesah — 2-9 Nisan 2026
- Yom Aatsmaut — 22 Nisan 2026
- Lag Baomer — 5 Mayıs 2026
- Şavuot — 22-23 Mayıs 2026
- Şiva Asar Betamuz — 2 Temmuz 2026
- Tişa Be Av — 23 Temmuz 2026
- Tu Be Av — 29 Temmuz 2026
