American Jewish Joint Distribution Committee (JDC), dünya genelindeki Yahudi topluluklarına insani yardım ve sosyal destek sağlayan uluslararası bir kuruluştur. “The Joint” olarak da bilinen JDC, 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle birlikte Osmanlı yönetimindeki Filistin’deki Yahudilerin açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalması üzerine New York’ta kurulmuştur. Başlangıçta üç farklı Amerikan Yahudi yardım kuruluşunun geçici bir ortak girişimi olarak hayata geçirilen yapı, 1931 yılında bugünkü adıyla kalıcı bir kurum kimliğine kavuşmuştur. ABD’de uluslararası alanda büyük ölçekli fon dağıtan ilk Yahudi kuruluşu olma özelliğini taşımaktadır.
JDC, 20. yüzyıl boyunca Yahudi tarihinin en kritik dönemlerinde sahada yer almıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Doğu Avrupa’daki pogrom ve kıtlık mağduru Yahudi topluluklarına ulaşan kuruluş, 1930’larda Nazi Almanyası’ndaki Yahudilere yönelik destek ve kurtarma operasyonlarını yoğunlaştırmış; İkinci Dünya Savaşı yıllarında Raoul Wallenberg ve Carl Lutz gibi tarafsız diplomatların kurtarma girişimlerini de mali açıdan desteklemiştir. Savaşın ardından Avrupa’daki yerinden edilmiş kişiler kamplarında aylık bazda yaklaşık 700.000 kişiye yardım ulaştırılmış; İsrail’in kuruluşuyla birlikte gerçekleştirilen toplu göçlerin büyük bölümü JDC koordinasyonuyla hayata geçirilmiştir. Soğuk Savaş döneminde ise Demir Perde’nin gerisindeki Yahudi topluluklarına sessiz sedasız destek sağlanmaya devam edilmiştir.
Günümüzde 70’ten fazla ülkede faaliyet gösteren JDC, dört temel alanda çalışmaktadır. Birincisi, Doğu Avrupa ve eski Sovyet coğrafyasındaki yaşlı ve yoksul Yahudilere yönelik sosyal hizmetler; ikincisi Yahudi kimliğini ve topluluk yaşamını güçlendirmeye yönelik eğitim ve kültür programları; üçüncüsü kriz ve afet dönemlerinde acil insani yardım operasyonları; dördüncüsü ise İsrail’de hükümetle stratejik ortaklık içinde yürütülen sosyal kalkınma projeleri. 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna savaşında JDC, bölgedeki yaklaşık 40.000 yoksul Yahudiyi destekleyen ağını süratle genişletmiş; 700 tonu aşkın insani yardım malzemesi dağıtmış ve acil hatlara yüz binlerce çağrı yanıtlamıştır. 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından İsrail’de travma ve ruh sağlığı alanında kapsamlı bir müdahale programı başlatılmış; bu çerçevede 44.000’den fazla kişiye destek sağlanmıştır.
İsrail’deki JDC kolu, özel gereksinimli çocuklara yönelik kurumlar, yaşlı bakım sistemleri ve sosyal politika araştırmaları alanlarında öncü bir rol üstlenmiştir. Kuruluş bünyesindeki Myers-JDC-Brookdale Enstitüsü, İsrail hükümeti ve özel vakıflarla ortaklık içinde yürütülen uygulamalı sosyal araştırmalarıyla İsrail’in sosyal politika çerçevesini şekillendiren temel kurumlar arasında sayılmaktadır.
JDC’nin faaliyetleri yalnızca Yahudi topluluklarıyla sınırlı değildir. Doğal afetler ve insani krizlerde din ayrımı gözetmeksizin yardım ulaştırması, kuruluşun kuruluşundan bu yana süregelen temel ilkelerinden biri olarak kabul edilmektedir.
